ورق گرم جهانی در سراشیبی؛ تقابل آمریکا و چین دو غول فولاد جهان

بازار جهانی ورق گرم (HRC) در تیرماه ۱۴۰۵ همچنان زیر فشار سه نیروی هم‌ راستا قرار دارد: کاهش تقاضا، مازاد عرضه ساختاری و افت حمایت هزینه‌ ای. این ترکیب باعث شده که قیمت‌ ها در بخش مهمی از بازارهای جهانی مسیر نزولی یا دست‌ کم کم‌رمقی را دنبال کنند.

اما بازار جهانی فولاد یک‌ دست نیست. چین صادرات ارزان‌ قیمت را فشار می‌دهد، اروپا در ضعف تقاضا فرو رفته، و آمریکا با سپر تعرفه‌ ای قیمت‌ های داخلی خود را در سطوح بالا نگه داشته است. این سه مسیر متفاوت، درسی مهم درباره نقش سیاست‌ های تجاری در تعیین قیمت آهن ارائه می‌دهند و برای فعالان بازار ایران که هم نگاه به صادرات دارند و هم به واردات، پیام‌ های مهمی به همراه دارد.

چین زیر سایه مازاد عرضه؛ قیمت HRC صادراتی افت کرد

چین همچنان مهم‌ ترین بازیگر تعیین‌ کننده در بازار جهانی ورق گرم است. قیمت صادراتی HRC این کشور در ژوئن با افتی حدود یک درصد به محدوده ۵۱۶ دلار به ازای هر تن FOB رسید؛ رقمی که فشار مستمر را روی بزرگترین کارخانه های فولاد جهان منتقل می‌کند.

دو عامل اصلی پشت این افت قرار دارند:

1. اول، ضعف تقاضای فصلی: بارش‌ های موسمی و افزایش دما در بخش‌ هایی از آسیا، فعالیت‌ های ساختمانی را کاهش داده و درنتیجه، خریداران خارجی نیز با احتیاط بیشتری عمل می‌کنند.
2. دوم، مازاد عرضه ساختاری: افزایش ظرفیت تولید فولاد در سال‌ های اخیر در شرایطی که رشد تقاضا همپای آن پیش نرفته، رقابت میان تولیدکنندگان برای حفظ سهم بازار را تشدید کرده است. این رقابت در نهایت به افزایش صادرات و فشار بیشتر بر قیمت‌ های جهانی منجر می‌شود.

اگرچه هزینه‌ های تولید، به ویژه در بخش کک، تا حدی از قیمت‌ ها حمایت کرده، اما این پشتوانه هزینه‌ ای برای متوقف کردن روند نزولی کافی نبوده است.

اروپا در مسیر نزولی؛ تعطیلات تابستانی فشار را بیشتر کرد

بازار اروپا از چین هم شرایط سخت‌ تری دارد. قیمت HRC شمال اروپا در اواخر ژوئن به حدود ۶۷۶ یورو به ازای هر تن رسید که کاهش هفتگی و ماهانه را به صراحت نشان می‌دهد.

سه عامل با هم این بازار را تضعیف کرده‌اند:

• ضعف تقاضا و کافی بودن موجودی انبارها: خریداران تمایل چندانی به افزایش موجودی ندارند و ترجیح می‌دهند خریدها را به نیازهای فوری محدود کنند.
• تعطیلات تابستانی: کاهش فعالیت صنایع مصرف‌ کننده فولاد در ماه‌ های تابستان، ضعف تقاضا را تشدید کرده است.
• کاهش قیمت سنگ آهن و قراضه: وقتی هزینه مواد اولیه پایین می‌آید، حمایت هزینه‌ ای از قیمت ورق سیاه کاهش می‌یابد و تولیدکنندگان برای حفظ رقابت‌ پذیری ناچار به پذیرش قیمت‌ های پایین‌ تر می‌شوند.

آمریکا برخلاف جریان؛ تعرفه به جای نرخ ارز

در حالی که چین و اروپا با فشار نزولی دست و پنجه نرم می‌کنند، بازار آمریکا داستان کاملا متفاوتی دارد. قیمت HRC در این کشور در اوایل جولای به محدوده ۱۱۵۰ تا ۱۱۶۰ دلار به ازای هر تن رسیده است؛ سطحی که نسبت به ماه قبل رشد نشان می‌دهد و با نرخ‌ های آسیا و اروپا شکاف بزرگی دارد.

راز این تفاوت در سیاست تجاری نهفته است. تعرفه‌ های سنگین وارداتی بر فولاد، بازار داخلی آمریکا را تا حد زیادی از فشار رقابت خارجی، به‌ ویژه از صادرات ارزان چین، مصون نگه داشته است. در کنار آن، تقاضا از سوی صنایع خودروسازی و ساخت و ساز نیز نسبت به سایر مناطق جهان بهتر ارزیابی می‌شود.

این شکاف قیمتی سه‌ گانه بین آسیا، اروپا و آمریکا درسی مهم دارد: در بازار فولاد، سیاست‌ های تجاری می‌توانند قدرتمند تر از نیروهای بازار عمل کنند.

قیمت سنگ آهن و شمش؛ مواد اولیه سیگنال کاهشی می‌دهند

یکی از تحولات مهم این دوره، کاهش قیمت مواد اولیه تولید فولاد در بازارهای جهانی است. افت قیمت سنگ آهن و قراضه، اگرچه از منظر هزینه تولید برای کارخانه‌ ها مثبت است، اما در عمل پشتوانه قیمتی محصولات فولادی را کاهش می‌دهد.

در اقتصاد فولاد، وقتی «کف هزینه‌ای» پایین می‌آید، رقابت قیمتی میان تولیدکنندگان شدت می‌گیرد و قیمت‌ های نهایی برای سازگاری با تقاضای ضعیف، انعطاف‌ پذیری بیشتری پیدا می‌کنند. این دقیقا همان مسیری است که بازار اروپا در آن قرار گرفته است.

بیشتر بخوانید: اهن اسفنجی چیست؟

تحلیل و بررسی ایران فلز از اثر افت جهانی HRC بر بازار فولاد ایران

بازار جهانی ورق گرم و مسیر قیمت HRC برای ایران از دو کانال اهمیت دارد: واردات و صادرات. کاهش قیمت جهانی می‌تواند هزینه واردات ورق را کاهش دهد، اما همزمان رقابت صادرکنندگان ایرانی در بازارهای منطقه‌ ای مانند عراق، افغانستان و همسایگان غربی را سخت‌ تر می‌کند، چون صادرکنندگان چینی با قیمت پایین‌ تر به همان بازارها می‌روند.

کدام بازیگران ایرانی بیشترین تاثیر را می‌گیرند؟

کارخانه فولاد مبارکه به عنوان بزرگ‌ ترین تولیدکننده ورق گرم ایران، مستقیما در معرض این رقابت قرار دارد. اگر قیمت صادراتی چین پایین بماند، حاشیه سود صادرات فولاد ایران کاهش می‌یابد. از سوی دیگر، مصرف‌ کنندگان صنعتی داخلی که به ورق وارداتی یا قیمت‌ گذاری مبتنی بر پریمیوم جهانی وابسته‌ اند، ممکن است از کاهش نسبی فشار هزینه‌ ای بهره‌ مند شوند.

آیا کاهش جهانی به داخل ایران سرایت خواهد کرد؟

بر اساس روندهای موجود، احتمال سرایت مستقیم و سریع این کاهش به بازار داخلی کم است. قیمت ورق در ایران بیشتر تحت تاثیر نرخ ارز، هزینه انرژی، سیاست‌ های بورس کالا و تقاضای داخلی قرار دارد تا قیمت‌های FOB چین. با این حال، اگر روند کاهشی جهانی طولانی‌ مدت شود و ارز داخلی هم تثبیت یابد، ممکن است فشار غیرمستقیمی بر قیمت‌ گذاری داخلی ورق ایجاد کند.

جمع‌ بندی

طبق برآورد ایران فلز؛ بازار جهانی HRC در تیر ۱۴۰۵ تصویری روشن از واگرایی بازارهای فولاد ارائه می‌دهد. چین با مازاد عرضه ساختاری و ضعف تقاضای فصلی در مسیر نزولی است. اروپا با انبارهای پر و تعطیلات تابستانی توان صعود ندارد. و آمریکا با سپر تعرفه‌ ای، قیمت‌های داخلی را در سطوح بالا حفظ کرده است.

برای فعالان بازار فولاد ایران، رصد این تحولات اهمیت راهبردی دارد. کاهش قیمت جهانی ورق گرم یک سیگنال دوگانه است؛ فرصت کاهش هزینه واردات از یک سو، و تهدید رقابت صادراتی از سوی دیگر. در این شرایط، قیمت داخلی ورق سیاه در ایران نه تنها به تحولات جهانی، بلکه به سیاست انرژی، مدیریت بورس کالا و نرخ ارز وابسته خواهد ماند. آنچه مسلم است این است که بازار جهانی فولاد در حال بازتعریف معادلات رقابتی است و بی‌توجهی به آن می‌تواند برای صادرکنندگان ایرانی هزینه‌بر باشد.