بازار جهانی فولاد در ماه مه ۲۰۲۶ با کاهش ملایم اما معنادار تولید روبرو شد. انجمن جهانی فولاد (worldsteel) اعلام کرد تولید فولاد خام در میان ۷۰ کشور گزارش دهنده به ۱۵۷.۹ میلیون تن رسید که نسبت به مه ۲۰۲۵ کاهشی ۰.۳ درصدی نشان میدهد.
همزمان، اتحادیه اروپا از اول ژوئیه ۲۰۲۶ سهمیه های واردات فولاد را سخت تر کرد و چین نیز سیاست تازه ای برای کنترل ظرفیت تولید ابلاغ نمود. این ها در حالی رخ میدهند که میلیاردها دلار سرمایه گذاری تازه به سمت فولاد سبز و ظرفیت های نوین در اروپا، آمریکا و آسیا در حال جریان است.
تولید فولاد خام جهان در مه ۲۰۲۶ کجا ایستاد؟
بر اساس آخرین داده های worldsteel، تولید فولاد خام جهانی در مه ۲۰۲۶ به ۱۵۷.۹ میلیون تن رسید. این رقم نسبت به همین ماه در سال ۲۰۲۵ معادل ۰.۳ درصد کاهش داشته است. افت اندک اما پیوسته تولید در کنار انتشار گزارش سالانه «فولاد جهان در ارقام ۲۰۲۶» نشان میدهد جابجایی قدرت تولید میان کشورها در حال شکل گرفتن است.
چین؛ بزرگترین تولید کننده فولاد بازار را بازتعریف میکند
مهمترین اتفاق پشت این آمار، تصمیم وزارت صنعت و فناوری اطلاعات چین است که نسخه به روزشده ای از سیاست «جایگزینی ظرفیت فولاد» را ابلاغ کرده است. این سیاست عملا سازوکار ملی کنترل ظرفیت تولید فولاد را در چین فعال میکند و میتواند در ماه های پیش رو عرضه فولاد از بزرگترین تولیدکننده جهان را محدود سازد.
همزمان، بازار فولاد چین وارد دوره طولانی رشد کندتر شده که ریشه آن در افت تقاضای بخش ساخت و ساز و بازار مسکن است. ترکیب محدودیت عرضه از بالا و کاهش تقاضا از پایین، نشانه ای است که صنعت فولاد چین دیگر نمیتواند با مدل رشد کمی دهه گذشته پیش برود.
دیوارهای تجاری فولاد در اروپا و آمریکا بلندتر شدند
اتحادیه اروپا سهمیه های واردات فولاد را کاهش داد
اتحادیه اروپا از اول ژوئیه ۲۰۲۶ سهمیه معافیت تعرفهای واردات فولاد را در چند دسته محصول کاهش داد و نرخ عوارض روی حجم های مازاد بر سهمیه را افزایش داد. این تصمیم مستقیما بر صادرکنندگان فولاد به بازار اروپا اثر میگذارد و فشار رقابتی در این بازار را بالاتر میبرد.
عدم قطعیت تجاری آمریکا و USMCA
در آمریکای شمالی نیز وضعیت روشن نیست. آمریکا اعلام کرده حاضر به تمدید توافق تجاری USMCA بدون اعمال تغییرات نیست. این عدم قطعیت در زنجیره تامین فولاد قاره آمریکا که تجارت منطقه ای نقشی کلیدی در آن دارد، میتواند تصمیم های سرمایه گذاری کوتاه مدت را تحت تاثیر قرار دهد.
موج سرمایه گذاری در فولاد سبز و ظرفیت های نوین
اروپا: هیدروژن و فولاد کم کربن
شرکت سوئدی Stegra دور تازه تامین مالی پروژه فولاد سبز مبتنی بر هیدروژن خود را با رقم ۱.۴ میلیارد یورو به پایان رساند. این سرمایه گذاری کلان نشان میدهد اروپا عزم جدی برای رهبری در تولید فولاد کمکربن دارد، حتی در شرایطی که بازارهای سنتی با فشار مواجهاند.
شرکت SSAB سوئد نیز با دو شریک آمریکایی برای توسعه طرح اقتصاد چرخشی در بازیافت فولاد همکاری کرده است؛ گامی که مسیر کربن زدایی از زنجیره ارزش فولاد را هموارتر میکند.
آمریکا: ظرفیت های تازه میلگرد و فولاد دفاعی
در آمریکا، شرکت Hybar از ساخت کارخانه میلگرد ۱.۱ میلیارد دلاری در آرکانزاس خبر داده است. همزمان، کلیولند-کلیفز قراردادی تا ۴۰۰ میلیون دلار برای تامین فولاد الکتریکی دانه جهت دار به آژانس تدارکات دفاعی آمریکا امضا کرد؛ نشانه ای از رشد تقاضای فولادهای تخصصی در بخش انرژی و دفاع.
شبکه کارخانه های Midrex در آمریکای شمالی نیز در گزارش عملکرد ۲۰۲۵ از ثبات تولید آهن اسفنجی (DRI) خبر داد؛ فناوری ای که در مسیر کربن زدایی از صنعت فولاد نقش محوری دارد.
آسیا: هند با قدرت وارد میدان میشود
JSW Steel هند کلنگ پروژه فولاد Rayalaseema به ارزش نزدیک به ۱۶۳۵۰ کرور روپیه را در ایالت آندرا پرادش زد. بازوی آمریکایی این شرکت نیز نخستین تختال کاملا گازگیریشده خود را در کارخانه Mingo Junction تولید کرد. هند با چنین سرمایهگذاریهایی در حال تبدیل شدن به یکی از محورهای اصلی رشد صنعت فولاد جهانی است.
تحلیل اختصاصی ایران فلز از وضعیت بازار جهانی فولاد
چرا این تحولات برای بازار فولاد ایران مهم است؟
کاهش تولید جهانی همراه با سخت شدن دیوارهای تجاری پیامی دوگانه برای بازار فولاد ایران دارد. از یک سو، محدود شدن ظرفیت چین و کاهش صادرات این کشور میتواند فشار قیمتی ناشی از ورود فولاد ارزان چینی به بازارهای منطقه ای را کاهش دهد؛ وضعیتی که برای صادرکنندگان و بهترین کارخانه های تولید کننده میلگرد ایران مثبت ارزیابی میشود و میتواند باعث افزایش قیمت آهن آلات شود. از سوی دیگر، تعرفه های بالاتر اروپا دسترسی فولاد ایرانی به این بازار را دشوارتر میکند.
بیشترین تاثیر بر چه کسانی است؟
بر اساس ارزیابی کارشناسان ایران فلز تولیدکنندگان میلگرد و محصولات ساختمانی ایرانی باید به دو جریان موازی توجه کنند: نخست کند شدن تقاضای ساخت و ساز چین که میتواند حجم صادرات رقیب را کاهش دهد؛ دوم، احتمال میرود محدودیت های تعرفه ای اروپا مسیرهای صادراتی سنتی را پیچیده تر کند.
سناریوهای آینده بازار فولاد
| سناریو | محرک | اثر بر قیمت فولاد |
|---|---|---|
| تداوم کاهش ظرفیت چین | اجرای سیاست جدید کنترل ظرفیت | افزایش قیمت جهانی فولاد |
| بحران عمیق تر مسکن چین | ادامه رکود ساخت و ساز | کاهش تقاضا، فشار قیمتی |
| تشدید جنگ تعرفه ای | بازبینی USMCA و سیاست های اروپا | تغییر مسیر جریان های تجاری |
| رشد سریع فولاد سبز | تامین مالی موفق Stegra و دیگران | تحول ساختاری بلندمدت بازار |
بر اساس روندهای موجود، صنعت فولاد جهانی در حال گذر از مرحله «رشد کمی» به «بازآرایی کیفی» است. این تحول برای ایران که همچنان ظرفیت های قابل توجهی در تولید فولاد دارد، هم فرصت است هم چالش؛ فرصت در کاهش رقابت چینی و چالش در تطبیق با استانداردهای کربنی که به زودی به شرط ورود به بازارهای اروپایی تبدیل خواهند شد.
جمع بندی
اخبار بازار فولاد جهانی در نیمه نخست ۲۰۲۶ تصویری دوگانه از خود نشان میدهد: تولید کمتر، تقاضای سنتی ضعیفتر، دیوارهای تجاری بلندتر، و در عین حال جریان پرقدرت سرمایه به سمت ظرفیتهای نوین و فولاد کمکربن.
چین در مرکز این تحول قرار دارد. کاهش تقاضای داخلی و سیاست جدید کنترل ظرفیت نشانه ای است که این کشور دیگر نمیتواند با همان الگوی گذشته رشد کند. این جابجایی برای سایر بازیگران از جمله هند، اروپا و آمریکا فرصت هایی ایجاد میکند که در سرمایه گذاری های اخیر به وضوح قابل مشاهده است.
برای فعالان بازار فولاد ایران، رصد دقیق این تحولات ضروری است. سیاست های تعرفه ای اروپا، وضعیت صادرات چین، و موج فولاد سبز در بلندمدت بر مزیت رقابتی صادرات ایران تاثیر مستقیم خواهند گذاشت. صنعت فولاد ایران برای حفظ جایگاه خود در بازارهای منطقه ای و جهانی باید هم به بهره وری توجه کند و هم مسیر کاهش شدت کربن در تولید را جدی بگیرد.
