بازار فولاد ضدزنگ چین در ماه می تصویری دوگانه از خود نشان داد. از یک سو تولید کارخانه های چینی برای دومین ماه متوالی رشد کرد و به ۳.۷۹ میلیون تن رسید، از سوی دیگر مصرف داخلی این محصول کاهش یافت و واردات نیز با افتی چشمگیر روبه رو شد. این وضعیت نشان می دهد که فولادسازان چینی برای حفظ ظرفیت تولید خود، بیش از پیش به بازارهای صادراتی متکی شده اند.
آمارهای منتشرشده از سوی شورای فولاد ضدزنگ وابسته به انجمن آهن و فولاد چین حاکی از آن است که در حالی که رکود بازار مسکن و کندی رشد صنایع مصرف کننده همچنان تقاضای داخلی را تحت فشار قرار داده، صادرات فولاد ضدزنگ چین به مرز ۴۱۵ هزار تن در ماه رسیده است. این روند می تواند در ماه های آینده نیز بر معادلات بازار جهانی فولاد و به ویژه قیمت ورق تاثیرگذار باشد.
رشد تولید فولاد چین در گریدهای پرمصرف
بر اساس گزارش ها، تولید فولاد ضدزنگ خام چین در ماه می نسبت به آوریل ۲ درصد افزایش یافته و به ۳.۷۹ میلیون تن رسیده است. محرک اصلی این رشد، افزایش تولید در دو گرید پرکاربرد سری ۳۰۰ و سری ۴۰۰ بوده است؛ به طوری که تولید سری ۳۰۰ با جهش ۶.۹ درصدی و سری ۴۰۰ با رشد ۱.۳ درصدی همراه شده اند. این آمار نشان می دهد که کارخانه های چینی همچنان نسبت به تداوم فعالیت خطوط تولید خود خوش بین هستند، هرچند این خوش بینی بیشتر معطوف به بازارهای بیرونی است تا تقاضای داخلی.
تضعیف تقاضای داخلی در بازار فولاد
در مقابل رشد تولید، مصرف ظاهری فولاد ضدزنگ در داخل چین در ماه می به ۳.۱۱ میلیون تن رسیده که یک درصد کمتر از ماه قبل است. این افت در شرایطی رخ داده که دولت چین بسته های حمایتی متعددی برای صنعت ساختمان و پروژه های زیربنایی اجرا کرده است. به گفته کارشناسان، رکود ادامه دار بازار مسکن، کاهش سرمایه گذاری در پروژه های عمرانی و کندی رشد صنایع مصرف کننده فولاد از مهم ترین عوامل تضعیف تقاضای داخلی به شمار می روند.
افت شدید واردات فولاد ضدزنگ
آمار تجارت خارجی نیز همین روند را تایید می کند. واردات فولاد ضدزنگ چین در ماه می به ۹۱ هزار تن رسیده که نسبت به ماه قبل ۴۶.۳ درصد و نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲۷.۲ درصد کاهش نشان می دهد. این افت شدید بیانگر آن است که تولید داخلی چین نه تنها پاسخگوی نیاز بازار است، بلکه عملا فضایی برای ورود محصولات خارجی باقی نگذاشته است.
صادرات به عنوان راهکار اصلی
در شرایطی که تقاضای داخلی تحت فشار قرار دارد، صادرات به عنوان مسیر اصلی خروج مازاد تولید فولادسازان چینی عمل کرده است. صادرات فولاد ضدزنگ چین در ماه می به ۴۱۵.۴ هزار تن رسیده که نسبت به آوریل ۵.۳ درصد رشد داشته، هرچند نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۵ درصد کمتر بوده است. این رشد ماهانه نشان می دهد که فولادسازان چینی بازارهای خارجی را همچنان مهم ترین راه جبران ضعف تقاضای داخلی می دانند.
عملکرد پنج ماهه نخست سال
از ابتدای ژانویه تا پایان می، چین در مجموع ۱۷.۳۶ میلیون تن فولاد ضدزنگ خام تولید کرده که جایگاه این کشور را به عنوان بزرگ ترین تولیدکننده جهان تثبیت می کند. در همین بازه، مصرف داخلی به ۱۴.۷۴ میلیون تن رسیده است؛ فاصله ای که نشان می دهد بخش قابل توجهی از تولید مازاد باید از طریق صادرات جذب شود. در این دوره، مجموع واردات چین ۶۳۴.۸ هزار تن و صادرات آن بیش از ۱.۶ میلیون تن بوده است.
جایگاه چین در بازار جهانی فولاد ضدزنگ
بر اساس آمارهای بین المللی، تولید جهانی فولاد ضدزنگ در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۶ با رشد ۲.۵ درصدی نسبت به سال قبل به ۱۵.۸ میلیون تن رسیده است. آسیا با تولید ۱۳.۴ میلیون تن و رشد ۳.۳ درصدی، همچنان موتور اصلی این رشد به شمار می رود. در این میان چین با تولید ۹.۸۴ میلیون تن در سه ماهه نخست سال و رشد ۴.۳ درصدی، بیش از نیمی از فولاد ضدزنگ جهان را تولید کرده است؛ رقمی که نفوذ این کشور بر قیمت آهن آلات جهانی را بیش از پیش تقویت می کند.
تحلیل و بررسی رشد تولید 2 درصدی فولاد ضد زنگ چین از نگاه کارشناسان ایران فلز
اهمیت این آمارها فراتر از اعداد خام تولید و مصرف است. زمانی که بزرگ ترین تولیدکننده فولاد ضدزنگ جهان با شکاف رو به رشد میان عرضه و تقاضای داخلی مواجه می شود، این مازاد به ناچار باید از مسیر صادرات تخلیه شود؛ اتفاقی که مستقیما بر قیمت جهانی محصولات فولادی از جمله ورق استیل و قیمت آهن آلات اثر می گذارد.
بیشترین تاثیر این روند را می توان در بازارهایی جست وجو کرد که مقصد اصلی صادرات چین هستند. تولیدکنندگان داخلی این کشورها با رقابت قیمتی سنگین تری از سوی محصولات چینی روبه رو خواهند شد، در حالی که مصرف کنندگان نهایی احتمالا از کاهش نسبی قیمت ها بهره مند می شوند. در داخل چین نیز کارخانه هایی که توان رقابت در بازارهای صادراتی را ندارند، با فشار بیشتری برای کاهش ظرفیت یا تعدیل نیرو مواجه خواهند شد.
آیا این روند ادامه دار است؟ طبق برآورد کارشناسان ایران فلز بر اساس روندهای موجود، تا زمانی که بازار مسکن چین از رکود خارج نشود و بسته های محرک دولتی اثر ملموسی بر تقاضای واقعی نگذارند، احتمال می رود فولادسازان چینی همچنان استراتژی اتکا به صادرات را دنبال کنند. با این حال، برخی تحلیلگران معتقدند ادامه این روند می تواند واکنش های حمایتی و اقدامات ضد دامپینگ از سوی برخی کشورهای واردکننده را به دنبال داشته باشد، موضوعی که ممکن است در میان مدت مسیر صادرات چین را با محدودیت مواجه کند. در مقابل، برخی دیگر بر این باورند که فاصله قیمتی و مقیاس تولید چین به قدری بزرگ است که این محدودیت ها به تنهایی نمی توانند مسیر صادراتی این کشور را متوقف کنند.
از منظر بازار داخلی ایران نیز، تداوم مازاد عرضه فولاد ضدزنگ چین می تواند بر قیمت گذاری محصولات وارداتی و رقابت پذیری تولیدکنندگان داخلی اثرگذار باشد، هرچند میزان دقیق این تاثیر به عوامل دیگری همچون نرخ ارز، تعرفه های گمرکی و سیاست های حمایتی داخلی نیز بستگی دارد.
جمع بندی
آمار ماه می نشان می دهد که صنعت فولاد ضدزنگ چین در وضعیتی دوگانه قرار دارد؛ تولید رو به رشد است اما این رشد نه از محل تقاضای داخلی، بلکه از مسیر بازارهای صادراتی تامین می شود. کاهش همزمان مصرف داخلی و واردات، در کنار افزایش صادرات، تصویری روشن از استراتژی فولادسازان چینی برای عبور از دوران رکود داخلی ارائه می دهد.
عملکرد پنج ماهه نخست سال نیز همین روند را تایید می کند؛ چین با تولید ۱۷.۳۶ میلیون تن و مصرف ۱۴.۷۴ میلیون تن، همچنان با شکاف قابل توجهی میان عرضه و تقاضا روبه رو است که از طریق صادرات جبران می شود. این وضعیت، جایگاه چین را به عنوان بزرگ ترین تامین کننده فولاد ضدزنگ جهان تثبیت کرده و نقش این کشور در تعیین روند قیمت های جهانی، از جمله بازار ورق استیل و آهن آلات را پررنگ تر ساخته است.
با این حال، آینده این روند به عوامل متعددی از جمله وضعیت بازار مسکن چین، اثربخشی بسته های محرک دولتی و واکنش احتمالی کشورهای واردکننده به افزایش صادرات چین بستگی دارد. تحولات این حوزه در ماه های آینده می تواند نشانه های روشن تری از مسیر بلندمدت بازار جهانی فولاد ضدزنگ ارائه دهد.
