گروه فولاد مبارکه سال ۱۴۰۴ را با دو رکورد تاریخی به پایان رساند: تولید ۱۰.۸۹ میلیون تن فولاد و صادرات بیش از ۱.۱ میلیارد دلار محصولات فلزی. این دستاوردها در شرایطی محقق شد که صنعت فولاد کشور با ناترازی جدی برق و گاز و فشار تحریم های بین المللی دست و پنجه نرم می کرد.
این مجموعه با کسب عنوان نخستین صادرکننده غیرنفتی ایران، جایگاه خود را به رتبه ۴۳ در میان بزرگترین کارخانه های فولاد جهان ارتقا داد و هم زمان توانست تامین پایدار نیازهای صنایع داخلی را نیز حفظ کند.
جهش تولید فولاد مبارکه؛ ۱۰.۸۹ میلیون تن در شرایط دشوار
فولاد مبارکه اصفهان به عنوان بزرگترین فولادساز خاورمیانه و شمال آفریقا، در سال ۱۴۰۴ رکورد تازه ای در تولید به ثبت رساند. دستیابی به ۱۰.۸۹ میلیون تن فولاد در سالی که ناترازی های انرژی فشار قابل توجهی بر خطوط تولید وارد کرد، یک دستاورد فنی و مدیریتی چشمگیر به شمار می رود.
این رشد تولید موجب شد ایران جایگاه خود را در نقشه متالورژی جهان تثبیت کند. رتبه ۴۳ فولاد مبارکه در رنکینگ جهانی فولادسازان، نشانه ای از توانمندی رقابتی این مجموعه در سطح بین الملل است.
صادرات ۱.۱ میلیارد دلاری؛ فولاد ایران در بازارهای جهانی
بزرگترین صادرکننده غیرنفتی کشور
فولاد مبارکه در سال ۱۴۰۴ با ثبت صادرات بیش از ۱.۱ میلیارد دلار، عنوان نخستین صادرکننده غیرنفتی ایران را از آن خود کرد. این رقم از نظر ارزآوری برای اقتصاد کشور اهمیت ویژه ای دارد، چرا که بخشی از نیازهای ارزی را از مسیر غیرنفتی تامین می کند.
رکورد صادرات فیزیکی؛ ۱.۸۲ میلیون تن محصول فولادی
در کنار ارزش دلاری، حجم فیزیکی صادرات نیز به رکورد تاریخی ۱۸۲۷ هزار تن (معادل ۱.۸۲ میلیون تن) رسید. این محصولات شامل ورق های نوردشده مثل ورق سیاه، ورق های اسیدشویی و سایر محصولات تخصصی فولادی بود که در بازارهای خارجی خریدار پیدا کردند.
توازن بازار داخلی و صادرات فولاد؛ مدیریت زنجیره تقاضا
یکی از وجوه قابل توجه عملکرد سال ۱۴۰۴ فولاد مبارکه، حفظ تعادل میان تامین بازار داخل و رشد صادرات بود. این مجموعه از طریق عرضه منظم در بورس کالا، نیاز صنایع پایین دستی از جمله خودروسازی، لوازم خانگی، لوله سازی و ساختمان را بدون ایجاد تنش در بازار تامین کرد.
این توازن نشان می دهد که مدیریت زنجیره تقاضا در فولاد مبارکه به گونه ای طراحی شده که افزایش صادرات لزوما به کاهش عرضه داخلی منجر نمی شود؛ چیزی که برای پایداری بازار آهن آلات ایران اهمیت زیادی دارد.
بومی سازی در صنعت فولاد؛ کاهش وابستگی به فناوری خارجی
فولاد مبارکه در مسیر دانش بنیان کردن زنجیره ارزش خود گام هایی برداشته که در رتبه جهانی و توانایی صادرات رقابتی بازتاب یافته است. بومی سازی قطعات حساس، به کارگیری فناوری های نوین نورد و تولید ورق های تخصصی مانند ورق های قلع اندود، از جمله این اقدامات است.
همچنین این مجموعه جایزه ملی تعالی سازمانی (تندیس زرین) را کسب کرده که نشان دهنده نهادینه شدن بهبود مستمر در سطوح مختلف سازمانی است.
تحلیل و بررسی ایران فلز از جایگاه فولاد مبارکه در بازار صادرات فولاد ایران
طبق نظر و بررسی تحلیلگران مجموعه ایران فلز به عنوان مرجع تخصصی فروش محصولات فولادی عملکرد صادراتی فولاد مبارکه در سال ۱۴۰۴ چند پیام مهم برای فعالان بازار آهن آلات دارد:
تاثیر بر قیمت ورق فولادی داخلی: حفظ عرضه منظم در بورس کالا توسط فولاد مبارکه، یکی از عوامل تعادل بخش قیمت ورق در بازار داخلی بوده است. افزایش فشار صادراتی در صورتی که با افت عرضه داخلی همراه شود، می تواند نوسانات قیمتی ایجاد کند؛ اما رویکرد فعلی این مجموعه چنین چرخشی را نشان نمی دهد.
بازیگران زنجیره فولاد: تامین پایدار ورق از سوی فولاد مبارکه به نفع صنایع میانی و پایین دستی مانند لوله سازان، سازندگان پروفیل و مجتمع های خودروسازی است. هرگونه تغییر در سیاست عرضه این مجموعه به سرعت در قیمت میلگرد، لوله و پروفیل بازتاب می یابد.
ادامه دار بودن روند صادرات: احتمال می رود فولاد مبارکه در سال ۱۴۰۵ نیز با هدف گذاری بالاتر، مسیر رشد صادرات را دنبال کند. البته تحقق این هدف به عوامل بیرونی از جمله نرخ ارز، دسترسی به انرژی و شرایط بازارهای هدف صادراتی وابسته است.
سناریوهای آینده بازار فولاد: بر اساس روندهای موجود، دو سناریو محتمل است: در سناریوی خوش بینانه، ادامه رشد تولید و صادرات با حفظ ثبات بازار داخلی؛ و در سناریوی محتاطانه، فشار ناترازی انرژی می تواند سقف تولید را محدود کرده و رقابت تامین داخلی با صادرات را تشدید کند.
جمع بندی
فولاد مبارکه در سال ۱۴۰۴ با تولید ۱۰.۸۹ میلیون تن فولاد و صادرات ۱.۱ میلیارد دلاری، ثابت کرد که یک فولادساز بزرگ می تواند هم زمان هر دو بازار داخلی و صادراتی را به شکل موثری مدیریت کند. رتبه ۴۳ جهانی و کسب عنوان بزرگترین صادرکننده غیرنفتی ایران، جایگاه این مجموعه را در صنعت فولاد منطقه تثبیت کرده است.
برای بازار آهن آلات ایران، عملکرد فولاد مبارکه نشانه ای مثبت از ظرفیت رقابتی فولاد ایرانی در سطح بین الملل است. با این حال، پایداری این مسیر در گرو مدیریت چالش های انرژی و حفظ توازن میان عرضه داخلی و صادرات خواهد بود؛ دو متغیری که در سال های آینده تعیین کننده مسیر این صنعت خواهند بود.
